Stambuł - stolica Turcji

Choć stolicą Turcji jest Ankara, serce kraju mieści się w Stambule. To niezwykłe miasto łączy ze sobą dwa kontynenty: Europę i Azję. Dlatego też Stambuł całym swym dziedzictwem kulturowym prezentuje niepowtarzalną mieszankę Orientu i Zachodu.

Turcja | Stambuł swym dziedzictwem kulturowym prezentuje niepowtarzalną mieszankę Wschodu i Zachodu
Turcja | Stambuł swym dziedzictwem kulturowym prezentuje niepowtarzalną mieszankę Wschodu i Zachodu (by xiquinho)

Wspaniale pisze o tym Orhan Pamuk, który przecież urodził się i wychował w tym mieście: "Czuję się tak, jakbym ciągle stał na moście łączącym brzegi Bosforu, nie należąc ani do europejskiej ani do azjatyckiej części Turcji, i obie je opisywał".

Miasto położone jest nad cieśniną Bosfor oraz Morzem Marmara. Część europejska obejmuje zachodni Stambuł, azjatycka zaś - wschodni. Jest to największa aglomeracja Europy.

Bizancjum to pierwsza nazwa Stambułu. Według legendy, Byzas otrzymał od wyroczni w Delfach wskazówkę, według której to miał założyć osadę "naprzeciwko ślepców". Gdy dotarł nad Bosfor ujrzał po azjatyckiej stronie Chalcedon, zaś po stronie europejskiej znajdowała się zatoka Złoty Róg - tworząca naturalny port i doskonałe miejsce na założenie miasta. Uznając Chalcedończyków za ślepców, którzy nie wykorzystali tak dobrej lokalizacji na swoją kolonię Byzas, właśnie tutaj nad Bosforem, stworzył osadę, którą nazwano Bizancjum (657 r. p.n.e.). Dziś mieści się w tym miejscu pałac Topkapi.

Przez kolejne lata swej blisko dwutysięcznej historii Bizancjum, a następnie, kolejno: Nova Roma, Konstantynopol i w końcu Stambuł, było centrum chrześcijańskim, ale i islamskim.

Panowali tu bizantyjscy władcy oraz sułtani osmańscy. Nie raz Stambuł zostawał doszczętnie zniszczony w wyniku wojen czy trzęsień ziemi, nigdy jednak nie brakowało sił ani środków na odbudowanie miasta i do dziś podziwiać można tu zabytki architektury z różnych okresów jego historii.

Nazywany "Paryżem Wschodu" Stambuł był celem słynnego Orient Expressu, którego trasa wiodła tutaj właśnie z francuskiej stolicy.

Turcja | Błękitny Meczet
Turcja | Błękitny Meczet (by myhsu)

Sultanahmet to dzielnica, od której wielu turystów rozpoczyna swoją wędrówkę po Stambule. Swoją nazwę zawdzięcza sułtanowi Ahmedowi I, który ufundował znajdujący się tutaj Błękitny Meczet. Błękitny Meczet i Hagia Sofia to dwa najsłynniejsze zabytki Stambułu.

  • Hagia Sofia (Aya Sofya) to kościół Mądrości Bożej, niezwykła budowla zachwycająca swym ogromem i pięknem. Powstała za rządów Konstantyna Wielkiego w 325 r. budowla przez lata poddawana była próbom: burzona i odbudowywana, spalona i wzniesiona od początku, kolejne jej odsłony przyćmiewały poprzednie wcielenia. Kilka razy kościół zniszczyło trzęsienie ziemi. Wnętrze kościoła stanowi kopuła wznosząca się na wysokość 18 pięter. Zachwycają znajdujące się tu mozaiki. Warto wspomnieć o "płaczącej" kolumnie, w której znajduje się otwór. Zwiedzający mogą weń włożyć kciuk i jeśli zdołają pozostałymi palcami wykonać obrót o 360 st., a kciuk będzie lekko wilgotny, ich marzenie spełni się. Laicy tłumaczą to naturalnym "łzawieniem" marmuru.
  • Błękitny Meczet (Sultan Ahmet Camii) swą nazwę zawdzięcza błękitnym płytkom z Izniku, które zdobią jego ściany. 19-letni Sułtan Ahmed I postanowił wznieść meczet, który przyćmi znajdującą się tuż obok Hagię Sofię. Sześć minaretów meczetu było sprzeczne z tradycją islamską, według której taką liczbę minaretów mógł mieć tylko meczet Al-Kaba w Mekce. A więc jego zbudowanie początkowo oburzyło wiernych. Błękitny Meczet to przykład architektury osmańskiej, harmonia kształtów i doskonałość proporcji czynią go bliskim ideału.

Z Błękitnego Meczetu warto udać się na Hipodrom, czyli położony nieopodal tor wyścigów konnych. Wybudowany w 203 r. przez Septymiusza Sewera Plac Koński imponował swoją wielkością. Dziś niestety pozostał po nim tylko fragment - tzw. sphedone - półokrągłej części zamykającej arenę.

Ciekawym miejscem, wartym zobaczenia w Sultanahmet jest Bazylika Cysternowa, czyli zbudowana w 532 r. ogromna cysterna, która miała zaopatrywać w wodę pałac Hipodromu. Drewniane mosty zawieszone nad wodą, muzyka i gra świateł sprawiają, że w miejscu tym panuje niezwykły nastrój.

Imponującym zabytkiem jest Topkapi Sarayi, czyli pałac zbudowany przez Mehmeda Zdobywcę w latach 1459-1465. Nie da go się dogłębnie zwiedzić w jeden dzień. Położony jest na Saray Burnu, gdzie łączy się ze sobą Cieśnina Bosfor i Morze Marmara w Złotym Rogu. Jest to cały kompleks budowli, gdyż pałac miał przypominać namioty zamieszkiwane przez plemiona tureckie. Do najciekawszych miejsc pałacu należy Sanktuarium Płaszcza Proroka - 5 komnat, w których najważniejszą dla muzułmanów relikwią jest zamknięty w złotej skrzyni płaszcz Mahometa, w gablocie obejrzeć można m.in. sandały, włosy z brody, odcisk stopy oraz ząb Proroka. Innym ciekawym miejscem w Topkapi jest Harem - ciągnący się labirynt komnat zamieszkiwanych niegdyś przez kobiety sułtana oraz Skarbiec - pełen dzieł zdobionych kamieniami szlachetnymi (m.in. złota kołyska wysadzana drogimi kamieniami oraz 86-karatowy diament kasikçi). Przy pałacu widnieje najpiękniejsza fontanna w Stambule - Ahmet III Çesmeşi (fontanna Ahmeda III).

Turcja | Hagia Sofia
Turcja | Hagia Sofia (by severinstmartin)

Meczet Sulejmana Wspaniałego wybudowany w latach 1550-1557 to jeden z najpiękniejszych zabytków architektury osmańskiej. Zdobią go 4 minarety.

Wielki Bazar jest jednym z charakterystycznych dla Stambułu bazarów. Licznie znajdujące się tutaj sklepiki oraz stragany okrywa zdobiony dach. Bazar tętni życiem i szczególną dla tego typu miejsca atmosferą tajemniczości. To niezwykle malownicze miejsce.

Na drugą stronę miasta, azjatycką, prowadzi wiszący Most Bosforski (1560 m), lecz można się tam również dostać promem. Tu warto obejrzeć Pałac Beylerbeyi (XVI w.) oraz Meczet przy Przystani.

W Stambule znajduje się Kościół Św. Antoniego Padewskiego, który jest największą w mieście świątynią katolicką. W niedziele odprawiane są tu msze w języku polskim.

Bazary i herbaciarnie to stałe elemnty stambulskich ulic. Turcy godzinami przesiadują w herbaciarniach grając w tavlę i paląc fajkę wodną. Niegdyś stałym elementem były gondole przewożące pasażerów oraz parowce widoczne z daleka dzięki czarnemu dymowi unoszącemu się z ich kominów. Teraz we wszystkich częściach miasta słychać syreny statków, bowiem Bosfor to port, do którego tłumnie napływają różnego rodzaju okręty i tankowce. Cieśnina zwana również "wąskim gardłem" jest dla mieszkańców Stambułu bardzo ważnym miejscem. Do szczęśliwców zalicza się tu tych, którzy przy niej mieszkają i mogą w oknach liczyć przepływające statki - o czym pisze w swojej książce Pamuk.

Turcja | Zakupy w Stambule
Turcja | Zakupy w Stambule (by xiquinho)

Muzea:

  • Hagia Sofia
  • Muzeum Mozaiki (Arasta Çarşisi, Sultanahmed Eminönü)
  • Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamskiej (I.brahim Paşa Sarayi Atmeydani No:46 Sultanahmet)
  • Muzeum Archeologiczne (ulica Osman Hamdi Bey Yokuşu, Gülhane)
  • Muzeum Morskie (Hayrettin I.skelesi Sok.80690 Beşiktaş)
  • Muzeum Adama Mickiewicza (Dolapdere, ul. Tatli Badem 23, Beyoglu)
  • Muzeum Pera (Meşrutiyet Caddesi No.65, 34443 Tepebaşi - Beyoglu)

Podstawowe dane o Turcji
Stolica: Ankara
Powierzchnia: 780 580 km²
Liczba mieszkańców: 71,8 mln
Waluta: lira turecka (TRY) (sprawdź kurs liry)
Język urzędowy: turecki

Turcja - flaga Turcji

Turcja - godło Turcji

Miejsce na Twoją reklamę.
Kontakt